(Pülümür Haber)
Bölge kültürüyle ilgili çok sayıda çalışmaya imza atan Doç. Dr. Daimi Cengiz, 23. Munzur Doğa ve Kültür Festivali’ne sert eleştiriler yöneltti. Doç. Dr. Cengiz’e göre, festival amacından saptı ve siyasallaştı.
23. Munzur Festivali Üzerine Sert Eleştiri: Doç. Dr. Daimi Cengiz’den Dikkat Çeken Açıklamalar
Munzur Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Daimi Cengiz, Dersim’in doğası ve kültürel mirasını odağına alan 23. Munzur Festivali hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Cengiz, festivalin tarihsel arka planını hatırlatarak, bugün geldiği noktanın “amatorlük, vizyonsuzluk ve siyasallaşma” ile gölgelendiğini belirtti.
Tarihi Arka Plan ve İlkeler
Cengiz açıklamasında, 1990’lı yıllarda Dersim ve çevresindeki faili meçhul cinayetler, baraj projeleri, maden şirketlerinin faaliyetleri ve ormanların yakılması gibi sorunlara karşı Avrupa’da ve Türkiye’nin metropol kentlerinde başlatılan Dersim İnisiyatifi eylemlerine değindi. Bu süreçte Avrupa’da açılan davalar ve düzenlenen mitingler, açlık grevleri ile gösteriler, Avrupa Parlamentosu ve Lahey Mahkemesi önünde yapılan protestolar festivalin temelini oluşturdu.
Festivalin Doğuşu
Bu eylemlilik sürecinin sonucunda, 2000 yılında Dersim Doğa ve Kültür Festivali başlatıldı. Avrupa’daki ve Türkiye metropollerindeki Dersim derneklerinin desteğiyle düzenlenen ilk festivaller, 70 ila 150 bin kişilik katılımla büyük bir yankı uyandırdı. Cengiz, 2001–2009 yılları arasında festivalde altı kez konuşmacı olarak yer aldığını belirtti.
Eleştiriler: Amaçtan Sapma ve Siyasallaşma
Doç. Dr. Cengiz’e göre festival, zamanla ilk amacından saparak dar siyasi motivasyonların etkisi altına girdi. Vizyonsuz ve taraftar kişilerin programlarda yer aldığını savunan Cengiz, dört örgütün aralarında yaptığı “el kaldır el indir” anlaşmalarıyla panelistlerin ve sanatçıların seçildiğini söyledi. Bu sürecin sonunda halktan kopuk, yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı marjinal bir etkinliğe dönüştüğünü ifade etti.
Katılımın Yapaylığı ve Kültürel Eksiklikler
Festival katılımcılarının önemli bir kısmının Diyarbakır, Batman ve Mardin gibi illerden otobüslerle getirildiğini ve programlara taşındığını belirten Cengiz, Dersimlilerin kendi memleketlerinde dışlanmış durumda olduğunu savundu. Ayrıca, festivalde Dersim’in inancı, müziği, edebiyatı ve tarihine dair hiçbir özgün içerik yer almadığını, varsa da göz boyamaya yönelik olduğunu dile getirdi.
Zaza Kadınlarına Sahne Yasağı
Son olarak Almanya’da başarı kazanmış ve “Zaza Women Music Prodüksiyon” adını taşıyan kadın müzik grubuna yalnızca “Zaza” kelimesinin grup adında yer aldığı gerekçesiyle bir siyasi partinin dayatmasıyla sahne verilmediği bilgisine yer verdi. Cengiz bu tutumu kültürel baskı ve dışlayıcılık olarak değerlendirdi.
(Pülümür Haber, 22 Temmuz 2025)
