(Pülümür Haber)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayladığı kararla koruma altına alınan Pülümür Vadisi’nde doğal yaşam ve ekosistem tehdit altında. Bir süredir devam eden yüksek gerilim hatlarını yenileme çalışmalarında gelişigüzel açılan orman içi yollarla bölgenin topografik yapısı, endemik bitki varlığı ve yaban hayatının büyük zarar gördüğü savunuluyor. Koruma altındaki vadiden akan Pülümür Çayı, ilçenin atık suyunun yanı sıra iş makinelerinin denetim dışı müdahalelerinden dolayı risk altında. Dere yatağının değiştirilmesi, koruma altındaki vadiyi tehdit eden etkenlerden biri olarak görülüyor. Pülümür Çayı’nın yatağının, Pülümür-Tunceli kara yolunun 19. kilometresinde tahminen 600 metrelik bölümünün yönünün değiştirildiği belirtildi. Suyun, Mezra köyü sınırları içinde kalan Dap-Çembıneçewu bölgesine yönlendirildiği ortaya çıktı. Sözü edilen alanda kavak ve söğüt ağaçları, çalılar, çalı süpürgesi ve dikenli bitkiler yer alıyor. Uygulamayla, çayın kuzey ve güney bölümleri arasındaki canlı hareketliliğinin kesildiği, balık başta olmak üzere, canlı türlerinin zarar gördüğü ifade edildi. Uzmanlar, dere yatağının değiştirilmesinin sakıncalarına dikkat çekiyor.
Pülümür Çayı’nın Yatağı İş Makineleriyle Değiştirildi: Doğal Yaşam Tehlikede
Pülümür Çayı’nın yatağı, Pülümür-Tunceli kara yolunun 19. kilometresinde iş makineleri tarafından değiştirildi. Edinilen bilgilere göre, Kırmızıköprü’ye yakın bir noktada, çayın yörede “Şirket” ya da “Kumekeç” olarak bilinen mevkide doğal yatağından çıkarılarak farklı bir güzergâha yönlendirildiği belirlendi.
Yapılan gözlemlerde, çayın kavak, çalı, çalı süpürgesi ve dikenli bitkilerle kaplı bir alana doğru akıtıldığı, yaklaşık 600 metrelik bölümde doğal akışın değiştirildiği ifade edildi. Söz konusu müdahalenin bölgedeki doğal yaşamı olumsuz etkilediği belirtilirken, çay yatağının hangi gerekçeyle değiştirildiği ve ilgili kurumların uygulamadan haberdar olup olmadığı konusunda henüz resmî bir açıklama yapılmadı.
Uzmanlar Ekolojik Risklere Dikkat Çekiyor
Uzmanlar, dere yataklarına özellikle yaz aylarında yapılan müdahalelerin balıklar ve diğer sucul canlılar açısından ciddi ekolojik sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. 29 Temmuz’da gerçekleştirildiği belirtilen yatağın değiştirilmesi işleminin, yavru balıkların gelişim dönemine denk gelmesi nedeniyle popülasyon üzerinde önemli kayıplara yol açabileceği ifade ediliyor.
Dere yatağının değiştirilmesinin başlıca olumsuz etkileri şöyle sıralanıyor:
- İlkbahar ve yaz başında bırakılan balık yumurtaları ile yeni çıkan yavruların sürüklenmesi veya tortu altında kalarak yok olması,
- Doğal taş, kum ve bitki örtüsünün tahrip edilmesiyle balıkların beslenme, saklanma ve üreme alanlarının ortadan kalkması,
- Çalışmalar sırasında suyun bulanıklaşması ve çözünmüş oksijen miktarının azalması nedeniyle, oksijen ihtiyacı yüksek türlerde ölümlerin yaşanabilmesi,
- Dere yatağının yönünün değiştirilmesiyle balıkların doğal göç yollarının kesintiye uğraması,
- Böcek larvaları ve diğer sucul canlıların zarar görmesi sonucu besin zincirinin bozulması.
Bölgede yaşayan vatandaşlar ve çevre duyarlılığı bulunan kişiler, Pülümür Çayı’ndaki müdahalenin incelenmesini ve yetkili kurumlar tarafından yasal yaptırım uygulanmasını talep ediyor.
(Pülümür Haber, 30 Temmuz 2026)
