(Pülümür Haber)
20 Şubat 2019’da yaşama veda eden Pülümür Mezra köyünün çilekeş kadınlarından Beser (Sösüne) Erginoğlu’nu (1937-2019) aradan geçen yıllara karşın aynı hüzün ve saygıyla anıyoruz.
2019’un 8 Mart’ında, Dünya Kadınlar Günü’nün hemen ardından onun yokluğu ilk kez bu kadar derinden hissedilmişti. O günden bu yana geçen her yıl, Sösüne’nin emeğini, yalnızlığını ve ağır yükünü daha iyi hatırlatıyor.
Artık sabah erkenden uyanıp takvimin yaprağını koparan eller yok.
20 Şubat’ta duran o görünmez takvim, sevenlerinin yüreğinde hâlâ aynı günü gösteriyor.
Duvarda asılı, çerçevesi işlemeli fotoğrafı; yılların acımasızlığını, yorgunluğunu ve o uzun yalnızlığı bugün de anlatmayı sürdürüyor.
İki göz toprak evin girişindeki odanın kapısı üzerinde boydan boya uzanan terek (raf), gelinliğinde baba evinden getirdiği desenli çinko kaplarla süslüydü. O kaplar, soğuk kış günlerinde kaynayan tarhana çorbasının, paylaşılan sıcak sofraların hatırasını taşıyordu. Tereği baştan başa renklendiren işlemeler, sanki çeyiz sandığından yeni çıkarılmış gibiydi.
Köyde, birkaç adım ötedeki baba evinden yeni evine taşınırken yalnızdı. O yılların geleneği buydu: kızlar çoğu zaman annesiz babasız uğurlanırdı. At sırtında geçen o kısa yol, onun için uzun bir yalnızlık yolculuğunun başlangıcıydı.
O yalnızlık bir ömür sürdü.
Üç çocuğunu büyütürken yalnızdı. Tarlada, yaylada, Gemaaynige’de yalnızdı. Bir elinde orak, kucağında çocuğuyla tarlaya giderken yalnızdı. Bazen taşıdığı bir çaydanlıktı, bazen sacdan yeni inmiş ekmek. Hegaobınedeve’de armut ağacının dallarına kurulan salıncakta çocuklarını büyütürken de yalnızdı.
Tarladan eve yorgun argın dönüşleri belleğimizde hâlâ canlı. Ağır adımları, yüreğimize kazınan o bakışları unutulacak gibi değil.
Yaz sıcağında harman yerinden dönüşleri…
Omzundan sarkan boncuk işlemeli tülbendi…
Sırtında buğday ya da arpa yüklü teneke…
Her mevsim aynı yalnızlık.
Kışın keçilerine yaprak yedirirken…
İnekleri çeşmeye götürürken…
Sobayı yakarken…
Yapayalnızdı.
Henüz altı aylıkken Pülümür Mezra köyünden Çanakkale Biga Karantı köyüne anne kucağında çıkarıldığı o zorunlu yolculuk, belki de hayatının ilk kırılmasıydı. Erzincan’dan kara trenle ayrılmış, yıllar sonra köyüne döndüğünde sevinç gözyaşları dökmüştü.
Ama asıl hasreti yıllar sonra İstanbul’da büyüdü.
İş güç, çocuklar derken yolu o büyük kente düştü. Çok sevdiği kızı Sevim’le bir apartman dairesinde tutunmaya çalıştı hayata. Dilinde ve gönlünde Sevim hep “Sevin” olarak kaldı.
Kırk haneli Mezra’dan milyonluk İstanbul’a göç etmek onun için ağırdı. Yüreği köyünde kaldı. Apartman duvarları arasında çoğu geceyi hasretle, gözyaşıyla geçirdi. İstanbul’un boğucu sıcağında köyündeki ceviz ağacının gölgesini özledi.
Ve bir annenin yaşayabileceği en büyük acıyla sınandı.
Sadık’ın zamansız kaybıyla gözlerinin feri söndü. O günden sonra ayaklarını uzatarak oturmayı kendine yasakladı:
“Benim oğlum toprak altındayken nasıl rahat oturabilirim!”
Aradan yıllar geçti.
Bugün Sösüne Erginoğlu, çok sevdiği Mezra köyünde huzurla uyuyor. Karlı bir kış günü kavuştuğu oğluna, eşe dosta ve köyüne artık hasret değil.
Elinde orak, başında boncuk işlemeli tülbendiyle Anadolu kadınının sabrını, direncini ve emeğini temsil eden Sösüne; onu tanıyanların belleğinde yaşamayı sürdürüyor.
17 Ekim 2025’te yaşama veda eden ablası Gülüzar Fırat’la (Wojire, 1931) yan yana uyuyor şimdi.
Ali Erginoğlu’nun eşi, Sevim’in Sösün’ü, Davut’un ve Sadık’ın annesi, Bedriye’nin kayınvalidesi…
Pülümür Mezra köyünün acılarla yoğrulmuş kızı Beser (Sösüne) Erginoğlu’nu sevgi, saygı ve rahmetle anıyoruz.
Yalnızlığını, memleket hasretini, acılarını ve o yorgun bakışlarını yüreğimizde taşıyarak…
(Pülümür Haber, 23 Şubat 2026)
KAYNAK:
